مجلس شورای اسلامی مصوبهای جدید برای بازگشت مالیات بر خودروهای لوکس اعلام کرده است؛ مالیاتی که دولت در لایحه بودجه ۱۴۰۵ به دلیل ناکارآمدی و تحقق پایین درآمدها حذف کرده بود. طبق مصوبه جدید، خودروهایی با ارزش روز بیش از ۷/۵ میلیارد تومان مشمول مالیات سالانه خواهند شد. هدف مجلس از این اقدام تأمین درآمد پایدار و تحقق عدالت مالیاتی از طریق اخذ مالیات از داراییهای گرانقیمت است. این تصمیم، بار دیگر توجه فعالان بازار خودرو و خریداران خودروهای لوکس را به خود جلب کرده است.
دولت پیشتر به دلیل وصول کمتر از ۲۰ درصد درآمد پیشبینیشده (۵ هزار میلیارد تومان از ۳۳ هزار میلیارد تومان) این مالیات را حذف کرده بود، اما مجلس معتقد است که حذف این پایه مالیاتی تصمیم درستی نبوده و میتواند عدالت مالیاتی را کاهش دهد. بازگشت این مالیات نشاندهنده عزم مجلس برای کنترل سرمایههای غیرمولد و افزایش درآمدهای پایدار دولت است.
اگرچه مجلس این مالیات را ابزاری برای عدالت و کنترل سرمایه غیرمولد میداند، اما منتقدان معتقدند این مالیات در شرایط تورمی ایران عملاً به «مالیات بر تورم» تبدیل میشود. بسیاری از خودروها، حتی مدلهای دست دوم مانند تویوتا، بیامو و بنز، به دلیل افزایش نرخ ارز و تورم، به بازه قیمتی بالای ۷/۵ میلیارد تومان رسیدهاند و عملاً بسیاری از خریداران عادی نیز ممکن است مشمول مالیات شوند.
چالشهای اجرایی، احتمال فرار مالیاتی از طریق معاملات وکالتی و رکود بیشتر بازار خودرو از دیگر نگرانیهای کارشناسان است. به علاوه، نارضایتی عمومی و اعتراضات گسترده از سوی صاحبان خودروهای مشمول، میتواند اجرای صحیح این قانون را با مشکل مواجه کند. در نهایت، موفقیت این طرح مستلزم اصلاح ساختار اجرایی و کنترل تورم است تا اهداف عدالت مالیاتی بدون ایجاد فشار غیرمنصفانه بر شهروندان محقق شود.
بر اساس مصوبه کمیسیون تلفیق مجلس، خودروهایی که ارزش روز آنها بیش از ۷ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان باشد، باید مالیات سالانه پرداخت کنند. الگوی دقیق محاسبه هنوز مشخص نیست و ممکن است با تصویب نهایی مجلس یا بخشنامه سازمان امور مالیاتی تغییر کند. با این حال، بر اساس تجربه سالهای قبل، نرخها به صورت پلکانی تعیین میشدند:
ارزش خودرو ۱ تا ۱.۵ میلیارد تومان: حدود ۰.۲ درصد از ارزش خودرو
ارزش خودرو ۱.۵ تا ۳ میلیارد تومان: حدود ۰.۳ درصد
ارزش خودرو ۳ تا ۴.۵ میلیارد تومان: حدود ۰.۴ درصد
ارزش خودرو بالای ۴.۵ میلیارد تومان: حدود ۰.۵ درصد یا بیشتر
با توجه به کف جدید ۷.۵ میلیارد تومان، انتظار میرود نرخ مالیات برای خودروهای لوکس حدود ۰.۵ تا ۱ درصد از ارزش خودرو باشد، مگر اینکه مجلس عدد جدیدی در مصوبه نهایی تعیین کند. برای مثال، خودرویی با ارزش ۷ میلیارد تومان سالانه حدود ۷۰ میلیون تومان مالیات خواهد پرداخت.
این مالیات سالانه و بر اساس مالکیت خودرو محاسبه میشود.
شامل خودروهای لوکس داخلی و وارداتی میشود و بر اساس قیمت روز بازار تعیین خواهد شد.
درآمد حاصل مستقیماً به خزانه دولت واریز میشود.
مصوبه هنوز نیازمند تصویب نهایی در صحن علنی مجلس و شورای نگهبان است، بنابراین ارقام و جزییات ممکن است تغییر کنند.
بازگشت مالیات خودروهای لوکس نشاندهنده تلاش مجلس برای تأمین درآمد پایدار و عدالت مالیاتی است، اما موفقیت این طرح بدون اصلاحات اجرایی و کنترل تورم ممکن نیست و بازار خودرو و صاحبان خودروهای لوکس باید خود را برای تغییرات آماده کنند.
